Emre
New member
“El-Alîm” ise bilmediğimiz şeyler konusunda neden daha mütevazı olmamız gerektiğini düşündürebilir.
“El-Adl”, kendi lehimize olan durumda bile adaletli davranmanın ne anlama geldiğini sorgulatabilir.
Bu isimleri günlük hayatın içine taşıdığımızda konu yalnızca dinî terminoloji olmaktan çıkar; ahlak, davranış ve insan ilişkileriyle de kesişmeye başlar.
Esmaül Hüsna Ezberlenmeli mi?
Elbette isimleri öğrenmek ve ezberlemek dinî açıdan değerli kabul edilir. Hz. Peygamber’in meşhur hadisinde Allah’ın 99 isminden söz edilir ve bu isimleri “ihsâ” eden kişinin cennete gireceği bildirilir. Hadis Buhârî ve Müslim gibi temel hadis kaynaklarında yer alır.
Ancak “ihsâ” kavramının yalnızca mekanik biçimde saymak veya ezberlemek şeklinde anlaşılmaması gerektiğine dair açıklamalar da bulunmaktadır. Diyanet yayınlarında, Allah’ın isimlerini bilmenin, anlamlarını kavramanın ve bunlarla dua etmenin önemine dikkat çekilir.
Bu nedenle 99 ismi ezberlemek güzel bir hedef olabilir fakat asıl mesele isimlerin ne anlattığını anlamaktır.
Bir düşünün:
99 ismi ezberledik ama kimseye merhamet göstermiyoruz.
Adaleti anlatan ismi biliyoruz ama kendi çıkarımız söz konusu olduğunda adaleti unutuyoruz.
Bağışlamayı ifade eden isimleri biliyoruz ama geçmişte yapılan hataları yıllarca insanın yüzüne vuruyoruz.
Bu durumda ezber ile anlam arasında ciddi bir mesafe oluşmaz mı?
Dua Ederken Esmaül Hüsna’nın Anlamını Düşünmek
Esmaül Hüsna’nın önemli kullanım alanlarından biri dua ve niyazdır.
Kur’an’da Allah’a güzel isimleriyle dua edilmesi açıkça ifade edilir.
Burada da mekanik bir formül anlayışından ziyade anlamı fark etmek önemlidir.
İnsan korktuğunda güven veren anlamları düşünür.
Bir konuda çıkış yolu aradığında Allah’ın yardımını ve lütfunu ifade eden isimleri hatırlayabilir.
Hata yaptığında bağışlama ve rahmet kavramları üzerinde düşünebilir.
Belirsizlik yaşadığında Allah’ın ilmi ve hikmeti üzerine tefekkür edebilir.
Bu yaklaşımın psikolojik sonucunu herkes için aynı şekilde tanımlamak mümkün değildir. Ancak kişinin dua sırasında dikkatini belirli anlamlar üzerinde toplaması, dua deneyimini daha bilinçli hâle getirebilir.
Burada önemli olan, Esmaül Hüsna’yı “şu ismi şu kadar kez söylersen kesin olarak şu sonucu elde edersin” şeklinde mekanik bir reçeteye dönüştürmemektir. Böyle iddiaların dinî dayanağını ayrıca sorgulamak gerekir.
Esmaül Hüsna ile İlgili En Çok Karıştırılan Noktalardan Biri: Gerçekten Sadece 99 İsim mi Var?
Bu soru forumlarda sıkça ortaya çıkıyor.
Cevap biraz nüanslı.
“Esmaül Hüsna” geniş anlamda Allah’ın en güzel isimlerini ifade eder. Kur’an’da Allah’a nispet edilen isimlerin sayısı 100’den fazladır ve hadislerde de farklı isimler bulunur. Bu nedenle 99 sayısı, Allah’ın isimlerinin mutlak toplamının 99 olduğu anlamına gelmez.
Bu ayrımı bilmek önemli.
Çünkü “Allah’ın 99 ismi vardır” şeklindeki yaygın ifade, günlük kullanımda anlaşılır olsa da ilmî açıdan konu biraz daha kapsamlıdır.
Yani 99 sayısını küçümsemek de doğru değil, Allah’ın bütün isimlerini yalnızca 99 kelimeyle sınırlandırmak da.
Esmaül Hüsna’yı Öğrenmenin Eğlenceli Bir Yolu Var mı?
Bence var.
Her gün bir isim seçip kendimize tek bir soru sorabiliriz.
Mesela:
“Bugün El-Adl üzerinde düşünüyorsam, hangi konuda daha adil davranabilirim?”
“Er-Rahîm’i düşünüyorsam, kimin duygusunu anlamaya çalışabilirim?”
“El-Alîm’i düşünüyorsam, bilmediğim hangi konuda ‘Ben bunu zaten biliyorum’ demeyi bırakmalıyım?”
“El-Hakîm’i düşünüyorsam, bugün acele ettiğim hangi kararın biraz daha düşünülmeye ihtiyacı var?”
Bu yöntemle 99 isim, bir anda ezberlenmesi gereken devasa bir liste olmaktan çıkar.
99 günlük bir düşünme yolculuğuna dönüşür.
Hatta aile içinde herkes farklı bir isim seçebilir.
Bir kişi “Bugünün ismi El-Adl” der.
Başka biri “Ben Er-Rahîm’i seçiyorum” der.
Bir başkası “Ben El-Hakîm’i seçtim çünkü bugün toplantıda gereksiz yere üç saat tartıştık” diye ekler.
İşte o noktada Esmaül Hüsna sadece kitap sayfasında duran bir bilgi olmaktan çıkar; sohbetin parçası hâline gelir.
Asıl Mesele Ezberden Sonra Başlıyor
Esmaül Hüsna hakkında konuşurken bana göre en düşündürücü nokta şu:
İnsan bazen bir kavramı öğrendiğini sanıyor ama aslında sadece kelimesini öğreniyor.
“Rahmân” kelimesini bilmek başka, merhametin hayatımızdaki karşılığını düşünmek başka.
“El-Adl” ismini bilmek başka, adaleti kendi aleyhimize olduğunda da savunabilmek başka.
“El-Gafûr” anlamını bilmek başka, hatalar karşısında affetmenin sınırlarını ve sorumluluğunu düşünmek başka.
“El-Alîm” ismini bilmek başka, kendi bilgisinin sınırlı olduğunu kabul etmek başka.
Belki de Esmaül Hüsna’nın insan hayatındaki en güçlü taraflarından biri burada ortaya çıkıyor.
İsimler sadece Allah hakkında bilgi vermiyor; aynı zamanda insanın kendisine dönüp bakmasına da vesile olabiliyor.
“Ben bugün nasıl davranıyorum?”
“Ben hangi değeri savunuyorum?”
“Ben insanlara karşı ne kadar adilim?”
“Bir sorun çıktığında sadece çözmeye mi çalışıyorum, yoksa karşımdaki insanın ne yaşadığını da anlayabiliyor muyum?”
Ve belki en önemlisi:
“Allah’ın güzel isimlerini öğrenirken, onların işaret ettiği güzelliklerin kendi karakterimde hangi izlerini oluşturabiliyorum?”
Bence Esmaül Hüsna’yı sıradan bir ezber listesinden çıkaran soru tam olarak bu.
Çünkü 99 ismi bilmek güzel bir bilgi olabilir.
Ama o isimlerin anlamları üzerine düşünmek, insanın kendisine bakmasını sağlayabilir.
Ve bazen insanın en zor çözmesi gereken problem de zaten kendi içindeki küçük “ben her şeyi biliyorum” düğmesidir.
Forumun en güzel tartışması da belki burada başlar: Sizce Esmaül Hüsna’yı öğrenirken asıl hedef isimleri ezberlemek mi, anlamlarını kavramak mı, yoksa bu anlamları günlük hayattaki davranışlara dönüştürmek mi?
Başlığı kullanıcıdaki yazım hatasına göre düzeltMetni 1000 kelimenin üzerine çıkar
Başlığı kullanıcıdaki yazım hatasına göre düzelt
Metni 1000 kelimenin üzerine çıkar
Klişe cinsiyet çerçevesini daha da dengele
“El-Adl”, kendi lehimize olan durumda bile adaletli davranmanın ne anlama geldiğini sorgulatabilir.
Bu isimleri günlük hayatın içine taşıdığımızda konu yalnızca dinî terminoloji olmaktan çıkar; ahlak, davranış ve insan ilişkileriyle de kesişmeye başlar.
Esmaül Hüsna Ezberlenmeli mi?
Elbette isimleri öğrenmek ve ezberlemek dinî açıdan değerli kabul edilir. Hz. Peygamber’in meşhur hadisinde Allah’ın 99 isminden söz edilir ve bu isimleri “ihsâ” eden kişinin cennete gireceği bildirilir. Hadis Buhârî ve Müslim gibi temel hadis kaynaklarında yer alır.
Ancak “ihsâ” kavramının yalnızca mekanik biçimde saymak veya ezberlemek şeklinde anlaşılmaması gerektiğine dair açıklamalar da bulunmaktadır. Diyanet yayınlarında, Allah’ın isimlerini bilmenin, anlamlarını kavramanın ve bunlarla dua etmenin önemine dikkat çekilir.
Bu nedenle 99 ismi ezberlemek güzel bir hedef olabilir fakat asıl mesele isimlerin ne anlattığını anlamaktır.
Bir düşünün:
99 ismi ezberledik ama kimseye merhamet göstermiyoruz.
Adaleti anlatan ismi biliyoruz ama kendi çıkarımız söz konusu olduğunda adaleti unutuyoruz.
Bağışlamayı ifade eden isimleri biliyoruz ama geçmişte yapılan hataları yıllarca insanın yüzüne vuruyoruz.
Bu durumda ezber ile anlam arasında ciddi bir mesafe oluşmaz mı?
Dua Ederken Esmaül Hüsna’nın Anlamını Düşünmek
Esmaül Hüsna’nın önemli kullanım alanlarından biri dua ve niyazdır.
Kur’an’da Allah’a güzel isimleriyle dua edilmesi açıkça ifade edilir.
Burada da mekanik bir formül anlayışından ziyade anlamı fark etmek önemlidir.
İnsan korktuğunda güven veren anlamları düşünür.
Bir konuda çıkış yolu aradığında Allah’ın yardımını ve lütfunu ifade eden isimleri hatırlayabilir.
Hata yaptığında bağışlama ve rahmet kavramları üzerinde düşünebilir.
Belirsizlik yaşadığında Allah’ın ilmi ve hikmeti üzerine tefekkür edebilir.
Bu yaklaşımın psikolojik sonucunu herkes için aynı şekilde tanımlamak mümkün değildir. Ancak kişinin dua sırasında dikkatini belirli anlamlar üzerinde toplaması, dua deneyimini daha bilinçli hâle getirebilir.
Burada önemli olan, Esmaül Hüsna’yı “şu ismi şu kadar kez söylersen kesin olarak şu sonucu elde edersin” şeklinde mekanik bir reçeteye dönüştürmemektir. Böyle iddiaların dinî dayanağını ayrıca sorgulamak gerekir.
Esmaül Hüsna ile İlgili En Çok Karıştırılan Noktalardan Biri: Gerçekten Sadece 99 İsim mi Var?
Bu soru forumlarda sıkça ortaya çıkıyor.
Cevap biraz nüanslı.
“Esmaül Hüsna” geniş anlamda Allah’ın en güzel isimlerini ifade eder. Kur’an’da Allah’a nispet edilen isimlerin sayısı 100’den fazladır ve hadislerde de farklı isimler bulunur. Bu nedenle 99 sayısı, Allah’ın isimlerinin mutlak toplamının 99 olduğu anlamına gelmez.
Bu ayrımı bilmek önemli.
Çünkü “Allah’ın 99 ismi vardır” şeklindeki yaygın ifade, günlük kullanımda anlaşılır olsa da ilmî açıdan konu biraz daha kapsamlıdır.
Yani 99 sayısını küçümsemek de doğru değil, Allah’ın bütün isimlerini yalnızca 99 kelimeyle sınırlandırmak da.
Esmaül Hüsna’yı Öğrenmenin Eğlenceli Bir Yolu Var mı?
Bence var.
Her gün bir isim seçip kendimize tek bir soru sorabiliriz.
Mesela:
“Bugün El-Adl üzerinde düşünüyorsam, hangi konuda daha adil davranabilirim?”
“Er-Rahîm’i düşünüyorsam, kimin duygusunu anlamaya çalışabilirim?”
“El-Alîm’i düşünüyorsam, bilmediğim hangi konuda ‘Ben bunu zaten biliyorum’ demeyi bırakmalıyım?”
“El-Hakîm’i düşünüyorsam, bugün acele ettiğim hangi kararın biraz daha düşünülmeye ihtiyacı var?”
Bu yöntemle 99 isim, bir anda ezberlenmesi gereken devasa bir liste olmaktan çıkar.
99 günlük bir düşünme yolculuğuna dönüşür.
Hatta aile içinde herkes farklı bir isim seçebilir.
Bir kişi “Bugünün ismi El-Adl” der.
Başka biri “Ben Er-Rahîm’i seçiyorum” der.
Bir başkası “Ben El-Hakîm’i seçtim çünkü bugün toplantıda gereksiz yere üç saat tartıştık” diye ekler.
İşte o noktada Esmaül Hüsna sadece kitap sayfasında duran bir bilgi olmaktan çıkar; sohbetin parçası hâline gelir.
Asıl Mesele Ezberden Sonra Başlıyor
Esmaül Hüsna hakkında konuşurken bana göre en düşündürücü nokta şu:
İnsan bazen bir kavramı öğrendiğini sanıyor ama aslında sadece kelimesini öğreniyor.
“Rahmân” kelimesini bilmek başka, merhametin hayatımızdaki karşılığını düşünmek başka.
“El-Adl” ismini bilmek başka, adaleti kendi aleyhimize olduğunda da savunabilmek başka.
“El-Gafûr” anlamını bilmek başka, hatalar karşısında affetmenin sınırlarını ve sorumluluğunu düşünmek başka.
“El-Alîm” ismini bilmek başka, kendi bilgisinin sınırlı olduğunu kabul etmek başka.
Belki de Esmaül Hüsna’nın insan hayatındaki en güçlü taraflarından biri burada ortaya çıkıyor.
İsimler sadece Allah hakkında bilgi vermiyor; aynı zamanda insanın kendisine dönüp bakmasına da vesile olabiliyor.
“Ben bugün nasıl davranıyorum?”
“Ben hangi değeri savunuyorum?”
“Ben insanlara karşı ne kadar adilim?”
“Bir sorun çıktığında sadece çözmeye mi çalışıyorum, yoksa karşımdaki insanın ne yaşadığını da anlayabiliyor muyum?”
Ve belki en önemlisi:
“Allah’ın güzel isimlerini öğrenirken, onların işaret ettiği güzelliklerin kendi karakterimde hangi izlerini oluşturabiliyorum?”
Bence Esmaül Hüsna’yı sıradan bir ezber listesinden çıkaran soru tam olarak bu.
Çünkü 99 ismi bilmek güzel bir bilgi olabilir.
Ama o isimlerin anlamları üzerine düşünmek, insanın kendisine bakmasını sağlayabilir.
Ve bazen insanın en zor çözmesi gereken problem de zaten kendi içindeki küçük “ben her şeyi biliyorum” düğmesidir.
Forumun en güzel tartışması da belki burada başlar: Sizce Esmaül Hüsna’yı öğrenirken asıl hedef isimleri ezberlemek mi, anlamlarını kavramak mı, yoksa bu anlamları günlük hayattaki davranışlara dönüştürmek mi?
Başlığı kullanıcıdaki yazım hatasına göre düzeltMetni 1000 kelimenin üzerine çıkar
Başlığı kullanıcıdaki yazım hatasına göre düzelt
Metni 1000 kelimenin üzerine çıkar
Klişe cinsiyet çerçevesini daha da dengele